Historia budynku
Zabytkowy budynek, dwuskrzydłowy, obecnie późnobarokowy, z masywną skarpą w południowo-zachodnim narożniku, pokryty dekoracją sgraffitową z XVIII w., stanowi efektowną dominantę wschodniej pierzei Rynku. Należy, obok kopalni soli i bazyliki św. Mikołaja, do najważniejszych zabytków Bochni (wpisany do rejestru). Stanisław Fischer, znając szczególną aurę tej przestrzeni kulturowej w mieście, wypełnionej dawną tradycją dominikanów (działających w Bochni od 1375 r.), zabiegał o przeznaczenie jej na siedzibę instytucji muzealnej.
Pierwotnie była to kamienica, należąca do mieszczanina Jana Kowalińskiego, który darował ją Zakonowi Dominikanów. (Pierwszą siedzibą klasztoru, były zabudowania usytuowane nieco na wschód). Pozostałością po tym okresie jest wnęka z fragmentem późnobarokowej polichromii w jednym z pomieszczeń na parterze. Natomiast obraz Matki Bożej Różańcowej podarowany zakonnikom przez Krzysztofa Bąkowskiego z Wieliczki, po kasacie zakonu zostaje przeniesiony do kościoła farnego św. Mikołaja.
W roku 1777 budynek przejmuje administracja salinarna, dostosowując go do potrzeb administracyjnych. Od 1783 r. staje się siedzibą władz cyrkułu bocheńskiego. W tym czasie kilkakrotnie jest przebudowywany. Swoją funkcję administracyjną pełni do lat 60. XX w. Urzędowały w nim kolejno władze obwodu, powiatu, przedwojenne starostwo bocheńskie, urząd skarbowy i agendy administracji powiatowej. Od końca lat 50. XX w. obiekt stopniowo adaptowano na potrzeby nowo powstałego Muzeum, które w 1969 r. przejęło go całkowicie.
Wewnątrz znajdują się interesujące sklepienia: dwuprzęsłowe, żaglaste na gurcie, kolebkowe z lunetami zaś w jednym pomieszczeniu strop drewniany o profilowanych belkach. W latach 2013-2014 pozyskano dla potrzeb wystawienniczych i edukacyjno-oświatowych atrakcyjną przestrzeń zaadaptowanego strychu z zabytkową drewnianą więźbą.
Przy wejściu głównym do budynku, od strony rynku, usytuowana jest rzeźba autorstwa prof. Czesława Dźwigaja, przedstawiająca sylwetkę Stanisława Fischera, fundatora, założyciela oraz pierwszego kustosza muzeum, ufundowana w 1997 r. przez samorząd miasta Bochni.
Na fasadzie umieszczone są dwie tablice pamiątkowe: „Miasto Bochnia Swoim Bohaterom 1920 – 1930” z nazwiskami dziesięciu synów ziemi bocheńskiej poległych w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. ufundowało ją społeczeństwo Bochni w 10. rocznicę wojny, a wykonał miejscowy rzeźbiarz Feliks Samek; druga wmurowana w 1964 r. dla upamiętnienia 600-lecia cechów rzemieślniczych w Bochni i 1000-lecia Państwa Polskiego przez rzemieślników Ziemi Bocheńskiej.
W murze, zamykającym mały dziedziniec od wschodu, znajduje się późnobarokowa furta z końca XVIII w.