Wystawy czasowe
Serdecznie zapraszamy do obejrzenia wystaw, których czas trwania zwykle jest zbyt krótki.
Jarosław Heger (1909-1993)
Ekspozycja w Galerii Zmiennej Muzeum im. prof. Stanisława Fischera w Bochni
14.07.2025
Na początku lat 30. XX w. mama Jarosława Hegera – Maria z Sowińskich – zakupiła dom w Bochni przy ulicy Niecałej. On sam, podejmuje studia malarstwa w krakowskiej ASP pod kierunkiem W. Jarockiego oraz I. Pieńkowskiego. W 1938 roku doskonali technikę w Italii. II wojna światowa zmieni wszystko w jego życiu. We wrześniu 1946 aresztowany pod zarzutami nieujawnienia działalności w AK, przynależności do nielegalnej organizacji WiN oraz szpiegostwa. Skazany na karę śmierci, zamienioną następnie na 10 lat więzienia. Heger zostaje zupełnie izolowany od pracy twórczej i działalności artystycznej. Więzienie opuści na skutek amnestii w 1956. Od roku 1963 – po pochlebnych opiniach J. Sterna i H. Rudzkiej-Cybisowej – obejmie posadę docenta w krakowskiej ASP. Prowadzi pracownię rysunku i malarstwa na Wydziale Rzeźby.
W twórczości podkreślał, że jego celem jest oddziaływanie formą i kolorem, nie anegdotą. Pracował nad uzyskaniem efektu syntezy koloru, formy i harmonii.
Ekspozycja w Galerii Zmiennej naszego muzeum jest wynikiem pozyskania nowej pracy artysty do muzealnej kolekcji – akwareli Targ Rybny z 1939 r.
Obraz został zakupiony w br. do zbiorów muzeum przez firmę P.P.U.H. Cold Sp. Jawna.
Motyw rybnego targu, towarzyszył Hegerowi przez wiele lat. Pojawia się w kilku szkicach i malarskich próbach. Bocheńskie muzeum posiada już w swoich zbiorach duży, namalowany w technice olejnej obraz, pod tym tytułem. Teraz obie prace możemy oglądać jednocześnie.
Ekspozycje stałe
W bocheńskim Muzeum obecnie w ekspozcji stałej prezentowane są obiekty z działów: historycznego, etnograficznego oraz artystycznego.
Historia
Ekspozycję historyczną otwiera w muzealnym holu wystawa poświęcona widokom Bochni na przestrzeni dziejów. Ponadto ekspozycja historyczna obejmuje obiekty związane z kopalnią soli (lampki górnicze, fragmenty lin górniczych, kliny, makieta klety szybowej, plany salinarne), pamiątki cechowe (rękopiśmienne księgi cechowe, harap, dyplomy, znaki cechowe). Kolejne zbiory nawiązują do czasów austriackich (przysięga urzędnika, wachlarz z wizerunkami książąt austriackich i ich autografami). Muzeum prezentuje także judaica, kolekcję broni oraz przedmioty związane z gen. Leopoldem Okulickim. Do najnowszej historii nawiązuje ekspozycja poświęcona bocheńskiej „Solidarności”.
Etnografia
W stałej ekspozycji etnograficznej znajdują się obiekty ilustrujące sztukę ludową (malarstwo, rzeźba i drzeworyt), przedmioty związane z lokalną obrzędowością doroczną, a także skrzynie wianne i instrumenty muzyczne. Basy, oktawka, skrzypce i kołatka wielkopostna towarzyszą obiektom ilustrującym czas Bożego Narodzenia (m.in. szopka krakowska i rekwizyty kolędnicze) i Wielkanocy (wśród nich – lipnickie palmy i wózek z traczem z Niepołomic).
Tematyka dawnej sztuki ludowej jest głównie religijna: obrazy z pasyjnymi przedstawieniami Pana Jezusa, kopie słynących łaskami wizerunków maryjnych oraz obrazy z postaciami świętych patronów. Motywy religijne są charakterystyczne także dla tradycyjnej rzeźby ludowej. Spośród artystów, których prace są prezentowane, należy wymienić twórców znanych szerzej, jak Jędrzej Wawro (1864–1937) i Józef Janos (1895–1985) oraz lokalnych: Wawrzyniec Golonka i jego syn Franciszek (1898–1978) z Olchawy, Wawrzyniec Makuch (1841–1914) z Mikluszowic, Piotr Dymurski (1911–1979) z Grobli, Jan Madej-ojciec (1905–1989) i Jan Madej-syn (ur. 1940) z Dziewina, Stanisław Opaliński (1926–2019) z Bochni oraz Adam Migdał (1931–2021) z Brzeźnicy. Eksponowane drzeworyty są odbitkami z klocków pochodzących głównie z 1. poł. XIX w.
Sztuka
Na ekspozycję artystyczną składają się dzieła zgromadzone w głównej mierze w trzech salach na pierwszym piętrze Muzeum.
Obiekty w pierwszej sali pochodzą z kolekcji Anny (wnuczki Marii Maiss z Dobrowolskich i Ferdynanda Maissa, burmistrza Bochni w latach 1896-1918) i Norberta Schlangów. Meble z jadalni oraz salonu, część zastawy stołowej, stanowiące kiedyś wyposażenie burmistrzowskiego mieszkania, a także obrazy, grafika, żyrandole. W gablotach prezentowana jest wartościowa kolekcja porcelany europejskiej, w dominującej mierze pochodząca z Miśni. Na ścianach obrazy olejne oraz porcelanowe. W witrynie eksponowana jest porcelana oraz fajans z 1. poł. XX w. a także kieliszki do szampana z okresu międzywojennego.
Kolejna sala dedykowana została malarzom pochodzącym z Bochni lub tylko działającym w tym mieście, którzy kształtowali jego artystyczne oblicze. Eksponowane obrazy Feliksa Hanusza, Ludwika i Tadeusza Stasiaka, Marcina Samlickiego, Franciszka Molla, Jarosława Hegera, Bogusława Serwina, Mieczysława Serwina-Orackiego, Kazimierza Gulika , Waleriana Kasprzyka oraz patrona muzeum bocheńskiego, Stanisława Fischera, świadczą o zróżnicowanym środowisku plastycznym małopolskiej prowincji.
Największa sala poświęcona obiektom artystycznym stanowi galerię malarstwa polskiego przełomu XIX i XX wieku. Nazwiska, które figurują pod dziełami same magnetyzują i zachęcają widza do poświęcenia większej uwagi temu malarstwu: Olga Boznańska, Jacek Malczewski, Jan Stanisławski, Leon Wyczółkowski, Julian Fałat, Teodor Axentowicz, Tadeusz Makowski, Stefan Filipkiewicz, Alfons Karpiński a także Józef Pankiewicz, Fryderyk Pautsch i inni.